मकर संक्रांतीला चिनी प्लास्टिक वस्तू नको, 'शेतमाल' वाण म्हणून द्या; कृषी प्रेरणा पुरस्कार प्राप्त संजय बच्छाव यांचे आवाहन

 सहसंपादक अनिल बोराडे 

दहिवेल (साक्री):भारतातील हिंदू संस्कृतीचा महत्त्वाचा सण असलेली 'मकर संक्रांती' अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपली आहे. या सणानिमित्त महिलांमध्ये एकमेकींना 'वाण' देण्याची मोठी परंपरा आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून या वाणात चिनी बनावटीच्या प्लास्टिक वस्तूंचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. हा कल पर्यावरणासाठी आणि देशाच्या अर्थव्यवस्थेसाठी घातक असल्याचे सांगत, यंदा महिलांनी प्लास्टिकऐवजी 'शेतमाल' वाण म्हणून देऊन एक नवीन आदर्श निर्माण करावा, असे आवाहन शेतकरी मित्र तथा निसर्ग मित्र समितीचे साक्री तालुका उपाध्यक्ष श्री. संजय कालेश्वर बच्छाव यांनी केले आहे.

पर्यावरण रक्षण आणि आर्थिक स्वावलंबन

श्री. बच्छाव यांनी म्हटले आहे की, मकर संक्रांतीच्या निमित्ताने बाजारपेठेत चिनी प्लास्टिक वस्तूंची कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल होते. यामुळे भारताचे चलन मोठ्या प्रमाणावर चीनसारख्या देशांकडे जाते. तसेच, या प्लास्टिक वस्तूंचा कचरा पर्यावरणासाठी अत्यंत हानिकारक ठरत आहे. याला पर्याय म्हणून जर महिलांनी आपल्या शेतातील पिकवलेला शेतमाल किंवा ग्रामीण भागातील उत्पादने वाण म्हणून दिली, तर त्याचा थेट फायदा आपल्याच शेतकऱ्यांना होईल.

वाण म्हणून काय देता येईल?

शेतकरी भगिनींनी आणि महिलांनी आपल्या ऐपतीप्रमाणे खालील वस्तूंचा वापर वाण म्हणून करावा:

 * धान्य व कडधान्ये: गहू, ज्वारी, बाजरी, मूग, तूर इत्यादी.

 * आरोग्यदायी पर्याय: गूळ, विविध प्रकारच्या डाळी, तीळ-गूळ.

 * फळे व भाज्या: शेतातील ताज्या पालेभाज्या, फळभाज्या किंवा हंगामी फळे.

 * बचत गट उत्पादने: महिला बचत गटांनी तयार केलेली गृहोपयोगी उत्पादने (पापड, लोणची, मसाले इ.) आकर्षक पॅकेजिंग करून देता येतील.

> "आम्ही आमच्या घरापासून या उपक्रमाची सुरुवात केली आहे. जर आपण सर्वांनी मिळून हा दिशादर्शक पायंडा पाडला, तर शेतकऱ्यांच्या मालाची विक्री वाढेल आणि भारताचे परकीय चलनही वाचेल. पर्यावरणाचे रक्षण करणे ही काळाची गरज आहे." > — श्री. संजय कालेश्वर बच्छाव (कृषी प्रेरणा पुरस्कार प्राप्त)

> 

एक नवीन दिशादर्शक पाऊल

सध्याच्या काळात नैसर्गिक शेती आणि स्वदेशी वस्तूंचा वापर वाढणे गरजेचे आहे. संक्रांतीच्या या पवित्र सणाला अन्नाचे दान (शेतमाल) करणे हे भारतीय संस्कृतीला धरून आहे. त्यामुळे यंदाच्या संक्रांतीला 'प्लास्टिकमुक्त वाण' देऊन बळीराजाला बळ देण्याचे आवाहन निसर्ग मित्र समितीच्या वतीने करण्यात आले आहे.