निःस्वार्थ सेवेतूनच घडतो संवेदनशील माणूस; प्रा. डॉ. विनोद गोरवाडकर यांचे साक्रीत प्रभावी प्रतिपादन

 मनाचा गाभारा समाधानाने समृद्ध करा, सेवेच्या अंगणातून समाजऋण फेडा!

श्री छत्रपती शिवाजी वाचनालयाच्या शारदोत्सव व्याख्यानमालेत वैचारिक मंथन; प्राचार्य बी. एस. पाटील यांचेही प्रेरणादायी मनोगत

साक्री (सहसंपादक अनिल बोराडे):

मनुष्याच्या जीवनाचा खरा अर्थ केवळ स्वतःच्या सुखाच्या शोधात नसून, दुसऱ्यांच्या जीवनात आनंद, समाधान आणि आशेचा प्रकाश निर्माण करण्यात आहे. मोक्षप्राप्तीच्या दिशेने वाटचाल करताना मनाचा गाभारा समाधानाने समृद्ध असणे आणि आपल्या सेवेच्या अंगणातून समाजासाठी काहीतरी देण्याचे व्रत स्वीकारणे आवश्यक आहे. निःस्वार्थ सेवा ही केवळ मदतीची कृती नसून, ती जीवनाकडे पाहण्याची एक समृद्ध आणि उदात्त दृष्टी आहे. प्रत्येकाने आपल्या जीवनात सेवाभाव रुजवून समाजऋण फेडण्याचा संकल्प केला पाहिजे, असे प्रतिपादन मालेगाव येथील प्रा. डॉ. विनोद गोरवाडकर यांनी केले.

साक्री येथील श्री छत्रपती शिवाजी वाचनालयाच्या वतीने आयोजित शारदोत्सव व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प गुंफताना प्रा. डॉ. गोरवाडकर बोलत होते. त्यांनी ‘मनाचा गाभारा आणि सेवेचे अंगण’ या विषयावर उपस्थितांशी संवाद साधत प्रभावी वैचारिक मंथन घडवून आणले.

निःस्वार्थ सेवा हीच जीवनाची समृद्ध दृष्टी

आपल्या ओघवत्या व्याख्यानातून प्रा. डॉ. गोरवाडकर यांनी माणसाच्या अंतर्मनातील समाधान आणि समाजासाठी केलेल्या सेवाकार्याचा परस्परसंबंध स्पष्ट केला. ते म्हणाले:

 * सेवेचे अध्यात्म: स्वतःच्या जीवनात आनंद शोधतानाच इतरांच्या आयुष्यात सुख, समाधान आणि आनंद निर्माण करण्याची जबाबदारी प्रत्येकाने स्वीकारली पाहिजे. त्यासाठी सेवेचे अध्यात्म जीवनात रुजविणे गरजेचे आहे.

 * व्यक्तिमत्त्वाची व्यापकता: निःस्वार्थ सेवेमुळे माणसाच्या व्यक्तिमत्त्वाला व्यापकता प्राप्त होते. दुसऱ्यांच्या वेदना समजून घेणे, त्यांच्या अडचणींमध्ये मदतीचा हात पुढे करणे आणि आपल्या क्षमतेनुसार योगदान देणे हीच खऱ्या अर्थाने माणुसकीची ओळख आहे.

 * प्रत्यक्ष कृतीतून संस्कार: समाजात संस्कारक्षम आणि कर्तव्यनिष्ठ पिढी घडविण्यासाठी केवळ उपदेश पुरेसा नसतो, तर प्रत्यक्ष कृतीतून आदर्श निर्माण करावे लागतात. स्वतःचा वेळ, श्रम आणि सामर्थ्य समाजहितासाठी खर्च करणारी माणसेच समाजाच्या उन्नतीचा पाया मजबूत करतात.

समाजसेवेचा आदर्श कृतीतून जपण्याची गरज: प्राचार्य बी. एस. पाटील

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून बोलताना नंदुरबार येथील जिजामाता महाविद्यालयाचे सेवानिवृत्त प्राचार्य बी. एस. पाटील यांनी समाजाप्रती असलेली बांधिलकी कृतीतून सिद्ध करण्याचे आवाहन केले.

त्यांनी आपल्या अध्यक्षीय मनोगतात शेतकऱ्यांच्या हितासाठी अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या पुढाकारातून कार्यरत असलेल्या ‘नाम फाउंडेशन’च्या सेवाभावी कार्याचा विशेष उल्लेख केला. समाजातील संकटग्रस्त व गरजू घटकांच्या मदतीसाठी संवेदनशीलतेने पुढे येणाऱ्या व्यक्ती आणि संस्थांचे कार्य अत्यंत प्रेरणादायी आहे. श्री छत्रपती शिवाजी वाचनालयाची ही शारदोत्सव व्याख्यानमाला समाजाला विचारांची समृद्ध मेजवानी देत असून, या व्याख्यानांचा लाभ अधिकाधिक श्रोत्यांनी घ्यावा, असे आवाहनही त्यांनी केले.

मान्यवरांची उपस्थिती आणि नेटके आयोजन

या कार्यक्रमास अनेक मान्यवरांची उपस्थिती लाभली होती.

 * व्यासपीठावरील मान्यवर: वाचनालयाचे उपाध्यक्ष सुरेश सोनवणे, सहकार्यवाह ॲड. नरेंद्र मराठे, प्रा. डी. एन. खैरनार, जगदीश वाघ, पी. झेड. कुवर, विजय भोसले, डॉ. नरेंद्र खैरनार, डॉ. प्रकाश साळुंखे, डॉ. डी. एस. चव्हाण आदी.

 * उपस्थिती: प्राचार्य एस. एन. खैरनार, एम. टी. ठाकरे, प्राचार्य बी. एम. भामरे, हेमंत जाधव, नितीन जगदाळे यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर व श्रोते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

 * विशेष सत्कार: या प्रसंगी श्री. देवरे सर यांना ‘भाग्यवान श्रोते’ म्हणून पुस्तक भेट देऊन गौरविण्यात आले.

 * सूत्रसंचालन व आभार: कार्यक्रमाचे नेटके सूत्रसंचालन प्रा. डॉ. प्रकाश साळुंखे यांनी केले, तर उपस्थितांचा परिचय व आभारप्रदर्शन डॉ. नरेंद्र खैरनार यांनी मानले.

निसटता आढावा: जीवनमूल्यांची जाणीव जागविणारे व्यासपीठ

आजच्या धावपळीच्या युगात व्यक्ती स्वतःच्या प्रगतीसाठी धडपडत असताना समाजाप्रती असलेल्या जबाबदाऱ्यांची जाणीव जपणे अत्यंत आवश्यक आहे. मनाच्या गाभाऱ्यात समाधान आणि कृतीत सेवाभाव असेल तरच मानवी जीवन अधिक अर्थपूर्ण बनते, हा विचार या व्याख्यानातून उपस्थितांच्या मनावर ठसला. ज्ञान, विचार, संस्कार आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा सुंदर संगम घडविणाऱ्या या उपक्रमाने उपस्थितांना आत्मपरीक्षणाची आणि समाजसेवेची नवी प्रेरणा दिली.