पिंपळनेरच्या आदिवासी पश्चिम पट्ट्यात ३७ हजार ७२५ रोपांची विक्रमी लागवड; आगा खान ग्राम समर्थन कार्यक्रमाचा पुढाकार

 पिंपळनेर ( सहसंपादक अनिल बोराडे):

आगा खान ग्राम समर्थन कार्यक्रम (भारत) यांच्या पुढाकारातून पिंपळनेरच्या आदिवासी पश्चिम पट्ट्यात पर्यावरण संवर्धन, शाश्वत शेती आणि ग्रामीण विकासाचा अनोखा संगम घडवून आणत तब्बल ३७ हजार ७२५ रोपांची विक्रमी लागवड करण्यात आली आहे. या उपक्रमामुळे उजाड माळराणावर हिरवाई पसरण्यास मदत होणार असून, स्थानिक शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाला शाश्वत आधार मिळणार आहे.

प्रमुख उपक्रम व वैशिष्ट्ये

 * ६१७ शेतकऱ्यांना आंबा रोपांचे वाटप: १४ ग्रामपंचायतींमधील ६१७ शेतकऱ्यांना १२ हजार ५०० आंबा रोपांचे वितरण करण्यात आले. या माध्यमातून शेतकऱ्यांच्या शेतात आंबा वाड्या उभारून पारंपरिक शेतीला फळबागेची जोड दिली जात आहे.

 * महिला सक्षमीकरणावर भर: बचत गटातील ११५ महिलांना प्रत्येकी १५ याप्रमाणे एकूण १,७५० मिश्र फळझाडांची रोपे देण्यात आली. यामुळे महिलांचा पर्यावरण संवर्धनातील सहभाग वाढून कुटुंबाच्या उत्पन्नासाठी दीर्घकालीन मालमत्ता निर्माण होईल.

 * ५८ शेतांमध्ये मियावाकी वनराई: जपानी तंत्रज्ञानाचा वापर करून ५८ शेतकऱ्यांच्या शेतात मियावाकी प्लॉट विकसित केले गेले, ज्यात २२ हजार ५०० वनवृक्षांची लागवड करण्यात आली. कमी जागेत दाट जंगल निर्माण करून जैवविविधता व मातीची गुणवत्ता टिकवणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे.

 * सार्वजनिक वृक्षलागवड: अल्फा बायबल चर्च, उमरपाटा मंडळी यांच्या सहकार्याने सार्वजनिक ठिकाणी १ हजार वृक्षांची लागवड करून पर्यावरण जनजागृती करण्यात आली.

प्रकल्पातील एकूण लागवडीचा तपशील

| उपक्रमाचे स्वरूप | लाभार्थी / ठिकाण | रोपांची संख्या |

|---|---|---|

| आंबा बागा (फळझाडे) | ६१७ शेतकरी (१४ ग्रामपंचायती) | १२,५०० |

| मियावाकी पद्धत (वनवृक्ष) | ५८ शेतकरी | २२,५०० |

| मिश्र फळझाडे | ११५ महिला (बचत गट) | १,७५० |

| सार्वजनिक लागवड | सार्वजनिक ठिकाणे (अल्फा बायबल चर्चच्या सहकार्याने) | १,००० |

| एकूण लागवड | संपूर्ण पिंपळनेर पश्चिम पट्टा | ३७,७२५ |

नियोजन आणि टीम

या उपक्रमाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी प्रोग्राम इंटिग्रेटर संदीप तोरवणे, विभाग प्रमुख विजय ज्ञानेश, इसाक ठिंगळे, रिपका कुवर, सुनीता भोये, तानाजी मरुरे, अतुल बारसा तसेच सर्व सीआरपी (CRP) यांनी विशेष सहकार्य केले.

हा व्यापक उपक्रम केवळ वृक्षलागवडीचा आकडा नसून शेतकरी समृद्धी, महिला सक्षमीकरण आणि शाश्वत विकासाच्या दृष्टीने पिंपळनेरच्या पश्चिम पट्ट्यातील महत्त्वाचा मैलाचा दगड ठरेल.