धुळे जिल्ह्यात पावसाचे दमदार पुनरागमन; साक्रीच्या पश्चिम पट्ट्यात नाले-ओढे तुडुंब, आदिवासी शेतकरी सुखावला

 **साक्री (सहसंपादक / अनिल बोराडे):**

गेल्या अनेक दिवसांपासून दडी मारून बसलेल्या वरुणराजाने अखेर धुळे जिल्ह्यात, विशेषतः साक्री तालुक्याच्या पश्चिम पट्ट्यात दमदार पुनरागमन केले आहे. दीर्घ प्रतीक्षेनंतर शुक्रवारी सकाळपासून सुरू झालेल्या मुसळधार पावसामुळे धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात पाण्याची आवक वाढली असून, परिसरातील नाले आणि ओढे तुडुंब भरून वाहू लागले आहेत. या दिलासादायक पावसामुळे संपूर्ण जिल्ह्यातून दुबार पेरणीचे संकट टळले असून, खरीप हंगामाला नवसंजीवनी मिळाली आहे. यामुळे येथील आदिवासी शेतकरी बांधवांमध्ये कमालीचा आनंद आणि उत्साहाचे वातावरण पाहायला मिळत आहे.

दुबार पेरणीचे संकट टळले; पिकांना मिळाले 'जीवनदान'

चालू खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला पावसाने ओढ दिल्यामुळे शेतकरी हवालदिल झाला होता. साक्री तालुक्यातील पश्चिम पट्ट्यात पाऊस नसल्याने पिकांची वाढ खुंटली होती, तर बहुतांश भागात दुबार पेरणीचे गडद संकट निर्माण झाले होते. पिकांच्या भवितव्यावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिल्याने शेतकरी चिंतेत होते. मात्र, शुक्रवारी झालेल्या या दमदार पावसाने पिकांना अक्षरशः जीवनदान दिले आहे. वेळेवर आलेल्या या पावसामुळे शेतकऱ्यांच्या आशा पुन्हा पल्लवित झाल्या असून शेतीच्या रखडलेल्या कामांना आता वेग आला आहे.

### **पांझरा खोऱ्यासह कुडाशी परिसरात ओढे-नाले तुडुंब**

साक्री तालुक्याचा पश्चिम पट्टा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या **कुडाशी, शेंदवड, मांजरी** तसेच पांझरा नदीच्या उगम परिसरात सकाळपासून पावसाचा जोर अधिक होता. डोंगर-दऱ्यांमधून पाण्याचे प्रवाह वेगाने वाहू लागल्याने परिसरातील लहान-मोठे ओढे आणि नाले दुथडी भरून वाहत आहेत. पांझरा नदीच्या उगम भागात झालेल्या या मुसळधार पावसामुळे नदीच्या पाणीपातळीतही झपाट्याने वाढ होत असून, नदी ओसंडून वाहण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

### **प्रमुख धरणांमध्ये पाण्याची आवक सुरू**

पश्चिम पट्ट्यात झालेल्या या जोरदार बॅटिंगमुळे परिसरातील प्रमुख जलसाठ्यांकडे पाण्याची आवक सुरू झाली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने:

 * **लाठीपाडा धरण**

 * **काबर्‍याखडक धरण**

 * **मालनगाव धरण**

 * **जामखेली धरण**

या धरणांच्या पाणीपातळीत लक्षणीय वाढ होण्यास सुरुवात झाली असून, यामुळे आगामी काळात पिण्याच्या पाण्याचा आणि सिंचनाचा प्रश्न सुटण्यास मोठी मदत होणार आहे.

> **"अनेक दिवसांपासून पाऊस नसल्याने आम्ही पेरण्या पुढे ढकलल्या होत्या. काही ठिकाणी पिके जळू लागली होती. पण आता झालेल्या या दमदार पावसामुळे आम्हाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. वरुणराजाची अशीच साथ लाभली, तर यंदाचा खरीप हंगाम नक्कीच चांगला जाईल."**

 स्थानिक आदिवासी शेतकरी, साक्री.

भात लागवडीच्या कामांना येणार वेग

साक्री तालुक्याचा हा पश्चिम पट्टा प्रामुख्याने आदिवासी बहुल असून येथील शेती पूर्णपणे पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून आहे. या भागात भात (धान) हे मुख्य पीक घेतले जाते. भात लागवडीसाठी चिखल आणि मुबलक पाण्याची आवश्यकता असते. शुक्रवारच्या पावसामुळे भात खाचरांमध्ये पाणी साचण्यास सुरुवात झाली असून भात लागवडीसाठी अत्यंत पोषक वातावरण तयार झाले आहे. शेतकरी आता शेत मशागतीच्या अंतिम टप्प्यात असून, पुढील दोन ते तीन दिवसांत भात लावणीच्या कामांना वेग येणार आहे.

ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळ; हवामान खात्याचा अंदाज अनुकूल

आदिवासी भागात पाऊस हा केवळ शेतीपुरता मर्यादित नसून तो संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. पशुपालन, भूजल पातळी आणि पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता या सर्व गोष्टी या पावसावर अवलंबून असतात. दरम्यान, हवामान खात्याने पुढील काही दिवस धुळे जिल्ह्यात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे. पावसाचा हा जोर असाच कायम राहिल्यास धुळे जिल्ह्यातील शेती पुन्हा एकदा हिरवाईने नटलेली पाहायला मिळेल, यात शंका नाही.